De Sneeuwvlok-methode

Geplaatst op

De Sneeuwvlok-methode is een hulpmiddel van Randy Ingermanson om een boek gestructureerd op te bouwen. Op https://www.advancedfictionwriting.com geeft Randy aan dat een goed boek niet zomaar komt aanwaaien, het is iets dat wordt ontworpen. Uiteraard kan je een verhaal verbeteren door het bij te schaven nadat je een eerste versie hebt geschreven. Je gaat herschrijven, verbeteren, structuur aanbrengen, nogmaals herschrijven en zo ga je maar door. Randy geeft aan dat het voor de meesten gemakkelijker zal zijn om vanaf het begin al gestructureerd te werk te gaan.

De stappen die ik hieronder ga beschrijven zijn afkomstig van zijn site. Ik neem dus geen enkele credit voor de inhoud. Ik vertaal zijn tips in het Nederlands en voeg er wat persoonlijke ervaringen aan toe.

Het schrijven van een roman is eenvoudig

Iedereen kan schrijven, maar niet iedereen kan een goed boek schrijven. Zo is het nou eenmaal. Als het allemaal zo makkelijk was, dan zouden we allemaal bestsellers schrijven.

En eerlijk is eerlijk, er zijn duizend verschillende mensen met duizend verschillende ideeën over hoe je een roman moet schrijven. Uiteindelijk is het aan jouzelf om een manier te hanteren die voor jou werkt. Voor mij, Lara Jade, ik merk dat ik er echt profijt van heb gehad om deze methode te gebruiken. Ik ben nog steeds aan het schrijven aan mijn eerste boek, maar ik liep herhaaldelijk vast en miste de structuur. Deze methode helpt mij om het beter aan te pakken.

Die tien stappen van de sneeuwvlok-methode

Stap 1: Samenvatting in één zin

Je neemt één uur de tijd. Hierin schrijf je een samenvatting van je boek in één zin. Beperk deze zin tot maximaal 15 woorden.

Ik vond deze stap persoonlijk enorm confronterend. Je moet keuzes maken. Alsof je de inhoud van de bijbel in 1 minuut moet samenvatten. Waar kom je dan op uit? Een onzichtbaar vaderfiguur gebruikt zijn zoon om de mensheid structuur voor zelfbehoud te geven? Dit zijn 14 woorden, maar het zegt weinig toch? Of denk aan de Lord of the Rings. Een dwergachtige held heeft moeite om een ring te vernietigen terwijl de toekomst van de aarde ervan afhangt. Oh nee, dat zijn al 18 woorden. Kan jij het beter? Laat dan jouw versie achter als reactie!

Als tip zegt Randy bij deze opdracht: Korter is beter, probeer het met nog minder dan 15 woorden. Vermijd namen, je hebt het dus eerder over ‘de gehandicapte kunstenares’ dan over ‘Jane Doe’.

Stap 2: Werkt het uit tot één alinea

Probeer jezelf hier te beperken tot vijf zinnen. Deze alinea moet het begin van het verhaal, drie plotwendingen en het einde van het verhaal beschrijven. De eerste zin heeft als doel om de setting neer te zetten, waar gaat het verhaal over? De volgende drie zinnen over hoe het verhaal zichzelf ontrafelt. Er moet iets gebeuren, een ramp, spannende plotwisselingen, een ontdekking? Verzin het maar. En in de laatste zin komt het samen in een onthullend einde.

Stap 3: Het ontwikkelen van je personages

Je hebt nu al in hoofdlijnen een verhaal. Maar het ontbreekt je nog aan personages. Hoe beter je personages zijn uitgewerkt, des te beter wordt je boek. Ze moeten iets meemaken, een persoonlijke ontwikkeling. Ze krijgen te maken met een lastige keuze, veranderende opvattingen. Ze moeten gaan leven.

Vul het volgende voor elk personage in:

  1. De naam van het personage
  2. Een samenvatting van de verhaallijn in één zin, vanuit het oogpunt van dit personage
  3. De motivatie van het personage (waarom doen ze wat ze doen?)
  4. Het doel van het personage (wat wil hij/zij bereiken?)
  5. Het conflict van het personage (wat overkomt hem/haar?)
  6. De openbaring. Wat beseft, leert of hoe veranderd hij/zij tijdens het verhaal?
  7. De samenvatting van de verhaallijn in één alinea, vanuit het oogpunt van dit personage

Wat geen onderdeel van dit deel van de sneeuwvlok-methode was, maar wat ik persoonlijk wel leuk vond om te doen, waren de volgende stappen:

  1. Hoe ziet deze persoon eruit? Hierbij zocht ik afbeeldingen op het internet van personen die ik hierbij vond passen.
  2. Wat draagt deze persoon graag? Wel of geen make-up, meer een sportieve uitstraling of een meer zakelijke? Of als je zijn of haar huis in zou lopen, wat ervaar je dan als sfeer? Hierdoor gingen de personen voor mij een stuk meer leven.
  3. Een beschrijving van waar deze persoon werkt of studeert.
  4. De gezinssituatie. Vrijgezel? Getrouwd? Kinderen en zo ja, ik welke leeftijd? Leven de ouders nog? Is er een beste vriend of vriendin, of meer oppervlakkige kennissen?

Die eerste zeven stappen waren voor mij best confronterend. Ik was al een tijdje aan het schrijven en kwam er pas tijdens deze stap achter dat ik maar twee hoofdpersonen goed kon beschrijven. De rest was nog veel te vaag.

Stap 4: Werk je alinea uit tot vijf alinea’s

Bij stap twee heb je één alinea geschreven met vijf zinnen. Deze ga je nu uitwerken tot vijf alinea’s, of je streeft naar zo’n vijfhonderd woorden.

Stap 5: Nog meer karakterontwikkeling

In mijn boek heb ik één superhoofdpersoon, het verhaal gaat over de situaties die zij meemaakt. Verder zijn er nog vijf andere hoofdpersonen die zeer regelmatig voorkomen, deze heb ik ook verder uitgewerkt. En als laatste zijn er nog een aantal ‘overige’ personen, een stuk of twintig. Ik doel dan niet op de man achter de balie bij een tankstation, maar iemand die toch nog een onderdeel uitmaakt van het verhaal. Deze personen helpen met de opbouw van de hoofdpersonen en het verhaal.

Als onderdeel van deze vijfde stap ga je het verhaal vanuit hun perspectief vertellen.

  • Voor alle hoofpersonen één bladzijde (+- 500 woorden)
  • Voor alle bijpersonen een halve bladzijde (+- 250 woorden)

Dus leuk die Frodo met zijn ring, maar nu ben je ineens Legolas die het Elvenras vertegenwoordigd en Frodo moet helpen in zijn missie. Wat gaat er in zijn hoofd om?

Stap zes: Geef je verhaal wat meer body

Als je in stap vier tot ongeveer een bladzijde kwam, dan ga je het nu uitwerken naar vijf bladzijden. Samen met je meer uitgewerkte personages krijgt je verhaal nu echt body. Je wordt nu gedwongen meer technisch na te denken over je verhaal. Probeer er ook wat plotwendingen in te verwerken. Frodo liep niet in één rechte lijn naar Mount Doom. Ook jouw karakters krijgen nieuwe inzichten. Ze leren iets, passen zich aan en gaan weer door. Of die vijand die later toch een vriend blijkt te zijn. De fout die later opzet bleek te zijn. De leugen om bestwil, maar wat uitloopt op een fiasco.

Ik heb deze stap zelf een paar keer opnieuw gedaan. De eerste keer was mijn verhaal te dun, ik was niet tevreden over de diepgang. Een ontdekking lag er teveel bovenop, dat moest subtieler worden uitgevonden. Ook de drijfveer van één van de ‘slechteriken’ was bijna belachelijk geworden. Het maakte het verhaal wat minder geloofwaardig. Ik denk eigenlijk dat ik in deze stap gedwongen werd om eerdere stappen ook weer onder de loep te nemen.

Stap 7: De details

Dit is de stap waarin je je verhaal kleur gaat krijgen. Nu gaat het echt leven. Je gaat de details invullen. Voor elke karakterbeschrijving die je eerder had gemaakt ga je nu meer de diepte in. Geef ze een geschiedenis. Welke levenservaringen hebben ze gehad?

Ik had dit in stap drie hierboven stiekem al een beetje gedaan. Toen ik dus bij deze stap uitkwam realiseerde ik mij dat ik voortaan eerst de hele opdracht moet lezen voordat ik ga beginnen. Stom he? Maar hoe dan ook, geef alles wat meer detail.

Had je eerst beschreven dat Piet een vrouw had van achtentwintig jaar oud en een dochter van twee? Misschien nog net dat zij een marketingspecialist was en grotendeels vanuit huis werkt? Dan ga je nu bedenken hoe zij elkaar hebben ontmoet. Zijn ze getrouwd of verloofd? Wonen ze al lang samen? Was het kind gepland? Is het een makkelijk kind of waren er complicaties na de geboorte?

En dat kantoor waar ze regelmatig samenkomen, hoeveel verdiepingen heeft het? Zijn er twee liften of drie? Zit er vaak dezelfde persoon achter de receptie? En kennen zij de medewerkers bij naam?

Ik beschrijf het hier iets uitgebreider dan dat Randy het oorspronkelijk in zijn sneeuwvlok-methode beschrijft. Maar het doel is hetzelfde, geef diepgang. Werk details uit. De omgeving waarin de personen zich bewegen gaat hierdoor leven. Zij gaan leven. Jij moet ze kunnen zien, ruiken, herkennen uit duizenden.

Stap 8: Breng je scenes in kaart

Je hebt nu een verhaal van enkele bladzijden. Ook heb je flink uitgewerkte karakters. Nu moet je na gaan denken over de scenes die je wilt beschrijven. Dit hoeft nog niet in de perfecte volgorde te zijn, dat komt later pas.

Open een Excel bestand en beschrijf zo’n 100 scenes. Elke scene krijgt één regel.

Zelf zou ik hier nog kolom met emoties of conflicten aan toevoegen. Een scene waarin Johan thuiskomt en ziet dat zijn huis overhoop is gehaald, zou dan als extra kolom iets kunnen omschrijven dat hij moet kiezen tussen toegeven aan dat gevoel van meteen wegrennen, of kijken of ze dat verborgen document gevonden hebben. De keuze waar hij op dat moment voor staat. De vragen die opborrelen. Het dilemma. Dat maakt uiteindelijk je scene spannend.

De laatste stap uit deze oefening is het toekennen van hoofdstuk nummers. Misschien heb je het in chronologische volgorde geschreven, maar dat betekend niet dat de lezer het in chronologische volgorde hoeft te lezen. Misschien komt Johan van hierboven in een problematische situatie omdat hij ervoor had gekozen om te blijven. En die keuze had als gevolg dat er politie kwam en hem oppakte. Onderweg stopte de agent om hem te vragen naar meer informatie over het document en bleek die agent corrupt te zijn. Je scenes zien er dan als volgt uit:

  1. Johan komt thuis en ziet dat zijn huis overhoop gehaald is
  2. De agent die hem aantreft gooit hem achterin de auto
  3. Onderweg geeft de agent hem nog een keuze, werk je mee of blijf je zwijgen?
  4. Johan beland in een cel

Dit maakt het alleen wat minder spannend om te lezen. Misschien is het leuker om het om te gooien qua volgorde, bijvoorbeeld 3, 2, 4, 1? Op zich is dat wel een leuke opdracht voor jezelf om mee te spelen. Schrijf een verhaal op in vier chronologische gebeurtenissen, verander de volgorde en schrijf het op zo’n manier op dat het een boeiend verhaal wordt.

Stap 9: Werk de scenes uit

Ook hier was ik persoonlijk de fout in gegaan. Toen ik bij stap acht wat emoties en conflicten had toegevoegd, toen was ik eigenlijk al met deze stap bezig.

Alleen hier ga je nog een stuk dieper. Hier komt Johan niet alleen thuis en zie hij dat zijn huis overhoop gehaald is, hij ziet nog meer details. Het slot was ontwricht. De deur stond op een kier. Hij stapt op iets dat kraakt onder zijn schoen. Zijn telefoon gaat over, ‘je moet nu een keuze maken, anders is het voorbij’. Zijn gedachten schieten naar zijn dochter, hoe kan hij haar ooit aan haar lot overlaten.

Die details, de conflicten, die laten de scene leven. Als lezer moet je hier jezelf kunnen inleven. Je moet voelen wat hij voelt. De angst, de twijfel, die oorlog in zijn hoofd. En als je geen conflict kan bedenken voor de scene, dan is het een overbodige scene.

Randy Ingermanson schreef in deze fase zo’n één a twee bladzijden per scene. En hij vond dit een superleuke fase, want nu begin je eigenlijk pas echt te schrijven.

Stap 10: Je eerste versie van je boek

Nu ga je zitten en schrijf je de eerst ruwe versie van je boek. Het hoeft nog niet perfect te zijn. Je gaat scenes in de juiste volgorde zetten, je herschrijft nog wat stukken. Je hebt nu al zo enorm veel.

Misschien ben je bang dat alle creativiteit nu al weg is. Je bent zo gestructureerd bezig geweest, maar dat is niet zo. Dit is het moment waarop je echt kan knallen. De rode lijn komt erin, het gaat leven.

Na deze fase staat het hele verhaal op papier. Ben je dan klaar? Nee, nu moet je het zelf gaan lezen, herschrijven, meelezers zoeken, foutjes eruit halen. Maar je bent echt al enorm ver.

Hoe de fase hierna eruit ziet moet ik zelf nog ontdekken. Ik heb gelezen over literaire agenten, zelf naar een uitgever stappen of misschien zelf uitgeven. Ik kom hier later nog een keer op terug. Ik denk alleen als je dit nu leest, dan ben je, net als ik, zover nog niet. Oef, we gaan een spannende periode tegemoet!

Tot slot

Ik ben zelf nog een beginnende schrijver. Ik heb ook nog niet alle bovenstaande stappen doorlopen. Ik heb de eerste zes stappen doorlopen. Ik heb een verhaal van bijna vijf pagina’s met in totaal 2250 woorden.

Ik ben hiermee begonnen toen ik al bijna 30.000 woorden op papier had, maar ik liep vast. Ik miste die structuur. Deze stappen helpen mij nu om die structuur te vinden en ik hoop dat ze jou ook houvast zullen geven. In de komende maanden/jaren ga ik mijn boek schrijven. Ik wil graag dat het een succes zal worden. Ik ben vastbesloten om het een succes te laten worden.

Zullen we samen mooie boeken gaan schrijven? Laat a.u.b hieronder weten of je hier iets aan hebt gehad!

2 reacties op “De Sneeuwvlok-methode&rdquo

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *